YDT bağlaçları, cümleleri ve fikirleri birbirine bağlayan, anlamı ve ardından aldığı yapı birlikte ölçülen sözcüklerdir. YDT (Yabancı Dil Testi) bu konuda yalnız bağlacın Türkçesini değil, boşluktan sonra bir cümle mi yoksa bir öbek mi geldiğini de sorar. DS İngilizce’nin kurucusu Eren’e göre Türk öğrenci en çok bu ikinci noktada zorlanır, çünkü although ile despite aynı anlamı taşıdığı hâlde biri cümle, öteki öbek alır. Bağlaçlar zıtlık, sebep ve sonuç, amaç, koşul ve zaman gibi anlam gruplarıyla, her grubun içinde de aldığı yapıyla birlikte öğrenilir. For’un cümle başına gelmemesi, lest’in kendi içinde olumsuz olması ve eşli bağlaçlarda fiilin hangi özneye uyduğu gibi ayrıntılar şıkları eler. Bağlaçlar gramer sorusunun yanında cümle tamamlama ve paragraf tamamlama sorularında da doğru cevabı belirler, bu yüzden Eren onları bir kelime listesi gibi çalışmayı öneriyor.
YDT’de bağlaçlar nelerdir?
YDT’de bağlaçlar ardından aldıkları yapıya göre üç türdür: cümle alan bağlaçlar, öbek alan bağlaçlar ve yeni bir cümleye geçen geçiş sözcükleri. Doğru bağlaç seçilirken önce anlama, sonra boşluktan sonra gelen yapıya bakılır. Eren bazı bağlaçların cümle bağladığını, bazılarının ise cümleye değil bir söz öbeğine bağlandığını, Türk öğrencinin de en çok bu ayrımı kaçırdığını anlatıyor.
Üç tür ve örnekleri aşağıdadır.
| Tür | Ardından ne gelir | Örnek bağlaçlar | Örnek cümle |
|---|---|---|---|
| Cümle alan | özne ve yüklem | although, because, while, unless, so that | “Although the test was difficult, most students passed.” |
| Öbek alan | isim, isim öbeği ya da V-ing | despite, in spite of, because of, due to | “Despite the difficult test, most students passed.” |
| Geçiş sözcüğü | yeni bir cümle, noktadan sonra | however, therefore, moreover, nevertheless | “The test was difficult. However, most students passed.” |
Üç cümle de aynı fikri anlatır, ama her biri farklı bir yapıyla kurulur. Bu yüzden şıklarda anlamca uyan iki bağlaç varsa, karar boşluktan sonraki kelimelere bakılarak verilir. Bağlaçlar, YDT gramer konuları içinde cümleleri birbirine bağlayan son katmandadır ve noun clauses ile relative clauses’la birlikte çalışılır. Örneğin boşluktan sonra “the heavy rain” gibi fiilsiz bir öbek geliyorsa although elenir, despite ya da because of gibi öbek alan bir bağlaç aranır.
YDT’de although ile despite farkı nedir?
Although ile despite aynı anlamı taşır ve ikisi de “-e rağmen” demektir, ama although bir cümle, despite ise bir öbek alır. Despite’tan sonra cümle getirmek için “despite the fact that” kalıbı kullanılır. Eren bu farkı edatın mantığıyla açıklıyor. Edat içeren bir bağlaçtan sonra her zaman bir öbek gelir.
İki bağlaç aynı fikri iki yapıyla anlatır. “Although it rained heavily, the match continued.” cümlesinde although’dan sonra özne (it) ve yüklem (rained) gelir. “Despite the heavy rain, the match continued.” cümlesinde ise despite’tan sonra yalnız bir isim öbeği vardır. “Despite the fact that it rained heavily” biçiminde ise the fact that kısmı cümleyi bir öbeğe çevirir.
Despite’tan sonra bir fiil gerekiyorsa fiil V-ing olur. “Despite studying for weeks, he failed the exam.” cümlesi doğrudur. Bunun sebebi despite’ın bir edat gibi davranması ve YDT gerund ve infinitive konusundaki “edattan sonra gerund gelir” kuralına uymasıdır. In spite of da aynı yapıyı alır, ama despite’tan sonra of gelmez. Örneğin şıklarda “despite of” görüyorsanız o şık doğrudan elenir.
YDT’de zıtlık bağlaçları hangileri?
Zıtlık bağlaçları, iki fikir arasında beklenmeyen bir durum ya da karşıtlık kurar. Although ve whereas grubu cümle, despite grubu öbek alır, however grubu ise yeni bir cümleye geçer. Akademik paragraflar bir görüşü verip karşı görüşe geçerken bu bağlaçları kullanır, bu yüzden grup okuma sorularında da önemlidir.
| Bağlaç | Aldığı yapı | Anlamı |
|---|---|---|
| although, though, even though | cümle | -mesine rağmen |
| while, whereas | cümle | -iken, oysa |
| despite, in spite of, notwithstanding | öbek | -e rağmen |
| however, nevertheless, nonetheless | yeni cümle | ancak, yine de |
| on the other hand, in contrast | yeni cümle | öte yandan, buna karşın |
Even though, although’dan daha güçlü bir zıtlık bildirir. Though günlük dilde cümlenin sonunda da kullanılır, örneğin “The hotel was expensive. We enjoyed our stay, though.” Eren’in özetindeki notwithstanding, despite’ın daha resmî karşılığıdır ve nitelediği öbekten sonra da gelebilir. “The project went ahead, the objections notwithstanding.” cümlesi “itirazlara rağmen proje devam etti” demektir. Örneğin “Some species adapt quickly, whereas others disappear.” cümlesinde whereas iki grubu karşılaştırır ve bir zaman ilişkisi kurmaz.
YDT’de sebep ve sonuç bağlaçları hangileri?
Sebep bağlaçları bir durumun nedenini, sonuç bağlaçları ise o nedenin doğurduğu sonucu bildirir. Because ve since grubu cümle, because of ve due to grubu öbek alır, therefore grubu ise yeni bir cümleye geçer. Eren bu gruptaki for’un ayrıca dikkat istediğini, because ile aynı anlamı taşısa da cümlenin başına gelemediğini vurguluyor.
| Bağlaç | Aldığı yapı | Anlamı |
|---|---|---|
| because, as, since, seeing that | cümle | çünkü, -dığı için |
| now that | cümle | madem ki, artık … olduğuna göre |
| in that | cümle | şöyle ki, … bakımından |
| for | cümle, başta değil | çünkü |
| because of, due to, owing to, on account of | öbek | yüzünden, nedeniyle |
| therefore, thus, consequently, as a result, hence | yeni cümle | bu yüzden, sonuç olarak |
For yalnız iki cümlenin arasında, virgülden sonra kullanılır. “I decided not to travel alone, for my English was not good enough.” cümlesi doğrudur, ama “For my English was not good enough, I decided not to travel alone.” biçimi yanlıştır. Eren’e göre şıklarda because ile for birlikte durduğunda, ikisi aynı anlamı verse de cümle başındaki boşluğa for gelemez. Since ise iki anlam taşır. “Since the library was closed, we studied at home.” cümlesinde sebep bildirir, “She has lived here since 2015.” cümlesinde ise “-den beri” demektir.
Sonuç bildiren bir başka yapı da so ve such ile kurulur. So’dan sonra sıfat ya da zarf, such’tan sonra ise bir isim öbeği gelir. “The lecture was so long that several students fell asleep.” ve “It was such a long lecture that several students fell asleep.” cümleleri aynı sonucu anlatır. Örneğin boşluktan sonra “a long lecture” gibi bir isim öbeği geliyorsa so değil such seçilir.
YDT’de amaç bağlaçları hangileri?
Amaç bağlaçları bir eylemin hangi amaçla yapıldığını bildirir. So that ve in order that bir cümle, in order to ve so as to ise fiilin ilk hâlini alır. Lest ve for fear that ise “-mesin diye” anlamındadır. So that’ten sonraki cümlede çoğunlukla can, could, will ya da would gibi bir modal bulunur.
“She left home early so that she could catch the first train.” cümlesinde so that’ten sonra özne ve modal gelir. Aynı amaç “She left home early in order to catch the first train.” biçiminde fiilin ilk hâliyle de kurulur. Olumsuz amaç için so as not to ve in order not to kullanılır, örneğin “He spoke quietly so as not to wake the baby.”
Eren lest’in kafa karıştırdığında so as not to ve for fear that yapılarına benzetilmesini öneriyor. Lest zaten “-mesin diye” anlamını taşıdığı için ardından gelen fiil olumludur. “He wrote the date down lest he should forget it.” cümlesi “unutmasın diye tarihi not aldı” demektir. Örneğin “lest he should not forget” biçimi iki olumsuzu üst üste koyduğu için YDT’de tuzak şıktır.
YDT’de koşul ve zaman bağlaçları hangileri?
Koşul bağlaçları bir sonucun hangi şarta bağlı olduğunu, zaman bağlaçları ise iki olayın zaman ilişkisini bildirir. İki grup da cümle alır ve ikisinden sonra da gelecek anlamı will ile değil present ile verilir. Unless, provided that, as long as, even if ve in case koşul grubunun, when, while, as soon as, once, by the time ve until ise zaman grubunun en sık kullanılan bağlaçlarıdır.
Koşul bağlaçlarında anlam farkı küçük ama belirleyicidir. Unless “-medikçe”, provided that “şartıyla”, in case ise “ihtimaline karşı” demektir. Koşul bağlaçlarının her biri örnek cümlesiyle ve unless’taki çift olumsuz tuzağıyla birlikte YDT if clause konusunda tek tabloda verilir.
Zaman grubunda once “-ir -mez” ya da “bir kez … olunca”, by the time ise “-ene kadar” anlamındadır. “Once you submit the form, you cannot change it.” cümlesinde form bir kez gönderildiğinde değiştirilemez. “By the time we arrived, the film had already started.” cümlesinde by the time’dan sonraki olay, ana cümledeki past perfect’ten sonra gelir. Örneğin “as soon as she will arrive” biçimi yanlıştır, doğrusu “as soon as she arrives” biçimidir.
YDT’de eşli bağlaçlar nasıl kullanılır?
Eşli bağlaçlar iki parçadan oluşur ve aynı türden iki öğeyi birbirine bağlar: both … and “hem … hem”, either … or “ya … ya”, neither … nor “ne … ne”, not only … but also ise “yalnız … değil, … de” demektir. Eren’in özetindeki dört eşli bağlaca whether … or “-se de -mese de” da eklenir.
| Bağlaç | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| both … and | hem … hem | “Both the students and the teachers attended the event.” |
| either … or | ya … ya | “You can either email the form or bring it in person.” |
| neither … nor | ne … ne | “Neither the manager nor the employees were informed.” |
| not only … but also | yalnız … değil, … de | “The plan was not only expensive but also risky.” |
| whether … or | -se de -mese de | “Whether you agree or not, the rule will apply.” |
Both ile kurulan özne her zaman çoğul fiil alır. Either … or ve neither … nor ile kurulan öznede ise fiil, kendisine en yakın özneye uyar. “Neither the teacher nor the students were ready.” cümlesinde fiil students’a uyduğu için were gelir. Not only cümlenin başına geldiğinde ardından gelen cümle devrik olur. Örneğin “Not only did the plan fail, but it also cost a lot of money.” cümlesinde “did the plan fail” kısmı soru gibi kurulmuştur, ama bir soru değildir.
YDT’de bağlaçlı cümle nasıl kısaltılır?
Bağlaçla kurulan yan cümlenin öznesi ana cümlenin öznesiyle aynıysa, yan cümle kısaltılabilir. Etken yapıda bağlaçtan sonra V-ing, edilgen yapıda V3, be fiilli yapıda ise yalnız sıfat ya da öbek kalır. Eren bu kısaltmayı “önemli, çünkü çıkar” diye vurguluyor ve özellikle cloze testte görülebileceğini söylüyor.
“While she was waiting for the bus, she read the news.” cümlesi “While waiting for the bus, she read the news.” biçimine kısalır. Bağlaç bazen tamamen de düşer, örneğin “Waiting for the bus, she read the news.” Edilgen bir yan cümle V3 ile kısalır, örneğin “When asked about the results, the minister refused to comment.” Be fiilli bir yan cümlede yalnız sıfat kalabilir, örneğin “Although tired, he kept working.” ya da “Once completed, the bridge will connect the two districts.”
Kısaltma yalnız iki cümlenin öznesi aynıysa yapılır. “While waiting for the bus, the rain started.” cümlesi yanlıştır, çünkü otobüsü bekleyen yağmur değildir. Örneğin şıklarda kısaltılmış bir yan cümleden sonra gelen ana cümlenin öznesi bu yan cümleyi yapamayacak bir şeyse, o şık elenir.
YDT tarzı bağlaç testi
Aşağıdaki dört soru, bağlaç konusunun YDT’de en sık tuzak kurulan dört noktasını ölçer. Sorular bizim yazdığımız YDT tarzı sorulardır, çıkmış ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) soruları değildir. Her sorunun çözümü hemen altındadır.
- “---- the heavy traffic, we arrived at the airport on time.”
- A) Although
- B) Despite
- C) However
- D) Because
- E) Unless
Doğru cevap B’dir. Boşluktan sonra fiilsiz bir isim öbeği (the heavy traffic) gelir ve anlam “yoğun trafiğe rağmen” olmalıdır. “Although” şıkkı anlamca uyar, ama ardından bir cümle ister.
- “The museum was closed for renovation. ----, we spent the afternoon in the park.”
- A) Although
- B) Because of
- C) Therefore
- D) Unless
- E) Whereas
Doğru cevap C’dir. Boşluk noktadan sonra, yeni bir cümlenin başındadır ve ardından virgül gelir, yani bir geçiş sözcüğü gerekir. Müzenin kapalı olması parkta vakit geçirmenin sebebidir, bu yüzden sonuç bildiren therefore gelir.
- “She spoke quietly ---- she wouldn’t wake the baby.”
- A) so that
- B) in order to
- C) because of
- D) despite
- E) as if
Doğru cevap A’dır. Cümle bir amaç bildirir ve boşluktan sonra özne ile bir modal (she wouldn’t) gelir. “In order to” şıkkı anlamca uyar, ama ardından özne değil fiilin ilk hâli ister.
- “Neither the manager nor the employees ---- about the changes before the meeting.”
- A) was informed
- B) were informed
- C) has informed
- D) is informing
- E) informs
Doğru cevap B’dir. Neither … nor ile kurulan öznede fiil en yakın özneye uyar ve en yakın özne çoğul (the employees) olduğu için were gelir. Çalışanlar bilgilendiren değil bilgilendirilen kişiler olduğu için fiil edilgendir. “Was informed” şıkkı, fiili ilk özneye (the manager) uyduran öğrencinin seçtiği yanlıştır.
YDT bağlaçları nasıl çalışılır?
YDT bağlaçları bir kelime listesi gibi, her biri anlam grubu ve aldığı yapıyla birlikte çalışılır, sonra okunan metinlerde ve YDT tarzı sorularda tekrar edilir. Eren bağlaçların gramerde anlatılsa da aslında biraz kelime gibi düşünülmesi gerektiğini, bu bilginin okuma sorularında da çok işe yarayacağını söylüyor. Eren’in beş aylık programında conjunctions üçüncü ayın konusudur ve noun clauses ile relative clauses’la birlikte geçilir. Son 30 gün programında ise adjective ve adverb’den sonra iki günde tekrar edilir.
Kanalımızda bağlaçlar için dokuz bölümlük bir konu anlatımı serisi var. Yazının başındaki video serinin ilk bölümüdür ve cümle alan ile öbek alan bağlaçların farkını anlatır, kısaltmalar ise son bölümdedir. Konunun dört sayfalık özeti gramer özetleri klasöründeki bağlaçlar PDF’idir. Soru çözmek isteyen öğrenci için DS İngilizce’nin YDT çalışma portalı gramer ünitelerini video dersler ve YDT tarzı alıştırmalarla birlikte sunar. Örneğin her gün çözdüğü paragrafta bağlaçları daire içine alan bir öğrenci, hangi bağlacın cümle, hangisinin öbek aldığını kısa sürede metnin içinde görmeye başlar.
Bağlaçlar YDT’de nerede karşıma çıkar?
Bağlaçlar YDT’de gramer sorularında, cloze testte, cümle tamamlama ve paragraf tamamlama sorularında karşınıza çıkar. Eren’e göre cümle tamamlama sorularının çoğu ve paragraf tamamlama soruları sağlam bir bağlaç bilgisi ister. Cümle tamamlamada verilen yarım cümlenin başındaki bağlaç, şıklardan hangisinin anlamca uyacağını doğrudan belirler. Örneğin yarım cümle “Although” ile başlıyorsa, doğru şık bir karşıtlık kurmalıdır. DS İngilizce’nin online YDT grup derslerinde en fazla 3 kişilik sınıflarda mini deneme çözülür ve bağlaç sorularında her şıkkın neden doğru ya da yanlış olduğu birlikte incelenir.
However ile although farkı nedir?
Although iki fikri tek bir cümlenin içinde bağlar ve bir yan cümle kurar, however ise yeni bir cümleye geçer. “Although the plan was expensive, the board approved it.” cümlesinde iki fikir tek cümlededir. “The plan was expensive. However, the board approved it.” biçiminde ise however noktadan sonra gelir ve ardından virgül alır. Anlam aynıdır, ama however’ın önünde bir nokta olmadan iki cümle virgülle bağlanmaz.
While ile whereas farkı nedir?
While hem zaman hem karşıtlık bildirebilir, whereas ise yalnız karşıtlık bildirir. “While I was cooking, the phone rang.” cümlesinde while “-iken” demektir ve iki olayın aynı anda olduğunu anlatır. “Some students study better in the morning, whereas others prefer the evening.” cümlesinde whereas iki grubu karşılaştırır. Karşıtlık anlamında while da kullanılabilir, ama zaman anlamı gereken bir boşluğa whereas gelmez.
YDT bağlaçlar PDF var mı?
YDT bağlaçlar konusunun özeti, DS İngilizce’nin dokuz gramer özetinden biri olarak ücretsiz PDF hâlinde var. Özetlerin klasörü, kelime listeleri ve çalışma programlarıyla birlikte ücretsiz YDT kaynakları sayfasında durur. Örneğin anlam gruplarını tekrar etmek isteyen bir öğrenci, zıtlık ve sebep tablolarını kendi örnek cümleleriyle deftere geçirebilir.