YDT relative clauses, bir ismi tek kelime yerine bir cümlecikle tanımlayan sıfat cümleciklerinin YDT’de ölçülen kullanımıdır. YDT (Yabancı Dil Testi) bu konuda relative sözcüğünü seçtirir, virgülün anlamını sorar ve kısaltılmış cümleciği tanıyıp tanımadığınızı ölçer. DS İngilizce’nin kurucusu Eren’e göre virgülden sonra that gelmemesi gibi kurallar ezberlenmek yerine mantığıyla öğrenildiğinde kalıcı olur. Who ile whom seçiminde, whose’un cansız varlıkla kullanılmasında ve edatlı yapılarda öğrenci en çok kurala değil Türkçe düşünme alışkanlığına takılır. Kısaltmalar, özellikle the first ve the last’tan sonra gelen to’lu yapı, cümlenin zamanını gizlediği için ayrıca dikkat ister. Relative clauses akademik metinlerde çok sık geçer, bu yüzden bilgisi gramer sorusunun yanında okuma ve çeviri sorularında da işe yarar.
YDT’de relative clause nedir?
Relative clause, bir ismin hemen ardından gelip o ismi bir cümlecikle tanımlayan yapıdır ve Türkçedeki sıfat-fiilin karşılığıdır. Cümlecik who, which, that, whose, where gibi bir relative sözcüğüyle başlar. Eren konuyu şöyle anlatıyor. Bir isme sıfat vermek istersiniz, ama o sıfat tek kelimeyle söylenemez, bu yüzden ismin arkasına bir cümle eklersiniz ve o cümle ismin sıfatına dönüşür.
Relative sözcükleri ve niteledikleri isimler aşağıdadır.
| Sözcük | Neyi niteler | Örnek |
|---|---|---|
| who | kişi (özne ya da nesne) | “The student who won the prize” |
| whom | kişi (nesne) | “The applicant whom we interviewed” |
| which | cansız varlık, hayvan | “The book which I borrowed” |
| that | kişi ve cansız (yalnız virgülsüz) | “The method that they used” |
| whose | sahiplik (canlı ve cansız) | “The scientist whose research changed the field” |
| where | yer | “The city where I was born” |
| when | zaman | “The year when the law changed” |
| why | sebep | “The reason why he left” |
Türkçede sıfat-fiil ismin önüne gelir, İngilizcede ise relative clause ismin arkasına gelir. “The student who won the prize” ifadesi, Türkçede “ödülü kazanan öğrenci” sırasıyla okunur. Relative clauses, YDT gramer konuları içinde cümleleri birbirine bağlayan son katmandadır ve tenses ile passive oturduktan sonra çalışılır. Örneğin “The data which the team collected” ifadesinde ana isim “the data”, onu tanımlayan cümlecik ise “which the team collected” kısmıdır.
YDT’de defining ve non-defining farkı nedir?
Defining relative clause virgülsüzdür ve ismi diğerlerinden ayırır, non-defining relative clause ise virgüllerle ayrılır ve zaten belli olan isme ek bilgi verir. Non-defining cümlecik that ile kurulmaz. Eren bu farkı, defining cümleciğin ismin yapışık sıfatı gibi çalışmasıyla, non-defining cümleciğin ise ara söz gibi davranmasıyla açıklıyor.
Eren’in örneği farkı tek cümlede gösterir. “My father, who lives in Germany, calls me every Sunday.” cümlesinde babanın Almanya’da yaşaması ek bilgidir. Aynı cümle virgülsüz yazılırsa “Almanya’da yaşayan babam” diye okunur ve sanki başka ülkelerde yaşayan başka babalar varmış gibi bir anlam çıkar. İnsanın bir babası olduğu için bu cümlede virgül zorunludur.
Aynı fark anlamı da değiştirir. “The students who passed the exam received a certificate.” cümlesinde yalnız sınavı geçen öğrenciler belge almıştır. “The students, who passed the exam, received a certificate.” cümlesinde ise bütün öğrenciler sınavı geçmiş ve hepsi belge almıştır. Eren’e göre virgülden sonra that gelmemesinin sebebi, virgülün bir ara söz açması ve ardından gelen kısmın relative clause olduğunun kesin olarak bilinememesidir. Non-defining yapıda which bütün bir cümleye de gönderme yapabilir. Örneğin “The flight was cancelled, which surprised everyone.” cümlesinde which uçağı değil, uçuşun iptal edilmesini niteler.
YDT’de who ile whom farkı nedir?
Who, cümleciğin öznesi olan kişi için, whom ise cümleciğin nesnesi olan kişi için kullanılır. Nesne konumunda who da kullanılabilir, ama Eren’e göre şıklarda ikisi birlikte varsa whom seçilmelidir. Nesne konumundaki relative sözcüğü tamamen de düşürülebilir.
Hangisinin geleceğini anlamak için relative sözcüğünün hemen arkasına bakılır. “The researcher who discovered the virus” ifadesinde who’dan sonra fiil gelir, yani who cümleciğin öznesidir. “The candidate whom the committee selected” ifadesinde ise whom’dan sonra yeni bir özne (the committee) gelir, yani whom cümleciğin nesnesidir. Bu ikinci yapı “The candidate the committee selected” biçiminde relative sözcüğü olmadan da kurulabilir.
Edattan sonra yalnız whom kullanılır. “The person to whom I spoke” doğrudur, “the person to who I spoke” ise yanlıştır. Örneğin boşluktan sonra “we interviewed” gibi bir özne ve fiil geliyorsa, şıklardaki who ile whom arasında doğru cevap whom’dur.
YDT’de whose cansız varlık için kullanılır mı?
Evet, whose sahiplik bildirir ve canlı varlıkların yanında cansız varlıkları da niteler. Şıklarda whose, nitelenen isim cansız diye elenmemelidir. Eren’in özet notlarında bu nokta ayrıca vurgulanır, çünkü öğrenci whose’u “kimin” diye ezberlediği için onu yalnız insanlara bağlar.
Whose, ardından gelen ismin önceki isme ait olduğunu gösterir. “The scientist whose research changed the field” ifadesinde araştırma bilim insanına aittir. Eren’in örneğinde ise sahip bir evdir. “Their house, whose exterior they painted pink, looks very cute.” cümlesinde dış cephe eve aittir ve ev cansız olduğu hâlde whose kullanılır. Daha resmî metinlerde aynı anlam “of which” ile de kurulur. Örneğin “The company whose profits fell sharply” ifadesi doğrudur ve “the company the profits of which fell sharply” biçiminde de yazılabilir.
YDT’de edatlı relative clause nasıl kurulur?
Edatlı relative clause’da edat ya relative sözcüğünün önüne ya da cümleciğin sonuna gider. Edat öne geldiğinde ardından yalnız which ya da whom gelir, that ve who gelmez. Hangi edatın geleceğini cümlecikteki fiil belirler.
“She studied at the university.” cümlesindeki at, relative clause’a iki biçimde taşınır. “The university at which she studied” resmî biçimdir. “The university which she studied at” ya da “the university she studied at” ise günlük biçimdir. Kişilerde de aynı kural geçerlidir. “The colleague with whom I share an office” resmî biçimdir, “the colleague I share an office with” günlük biçimdir.
Yer ve zaman bildiren edatlı yapılar where ve when ile kısalır. “The city in which I was born” ile “the city where I was born” aynı anlamdadır. “The year in which the law changed” ise “the year when the law changed” demektir. Örneğin şıklarda “in that” gibi bir seçenek varsa elenir, çünkü edattan sonra that gelmez.
YDT’de relative clause nasıl kısaltılır?
Relative clause kısaltılırken relative sözcüğü ve be fiili düşer, etken fiil V-ing, edilgen fiil V3 olur. The first, the last ve the only’den sonra ise cümlecik to + V1 ile kısalır. Eren’e göre kısaltmayı bilmeyen öğrenci, okuduğu cümlede relative clause olduğunu çoğu zaman fark etmez ve yapıyı bir kalıp sanır.
Kısaltmanın dört temel biçimi aşağıdadır.
| Uzun biçim | Kısa biçim | Kural |
|---|---|---|
| “The boy who is in a bad shape” | “The boy in a bad shape” | relative sözcüğü ve be düşer |
| “The students who live on campus” | “The students living on campus” | etken fiil V-ing olur |
| “The report which was written by the committee” | “The report written by the committee” | edilgen fiil V3 olur |
| “The last person who left the office” | “The last person to leave the office” | the last’tan sonra to + V1 |
V-ing kısaltması süren, tekrarlanan ya da genel bir durumu anlatır. Tek seferlik ve bitmiş bir geçmiş eylem V-ing ile kısaltılmaz. “The man who stole the car was arrested.” cümlesi “the man stealing the car” biçimine girmez, çünkü bu biçim “arabayı çalmakta olan adam” anlamına kayar.
Nesne konumundaki relative sözcüğü de düşebilir. Bu düşmenin belirsiz zamirle kurulan hâli, YDT pronouns konusundaki “someone I can trust” yapısıdır. Kısaltılmış non-defining yapı bir zamiri tanımlıyorsa cümlenin başına da alınabilir. Örneğin “Once interested in rock music, she now listens to classical.” cümlesi, “She, who was once interested in rock music, now listens to classical.” cümlesinin kısaltılmış hâlidir.
YDT’de the first ve the last’tan sonra neden to gelir?
The first, the second, the last, the only ve the best gibi superlative’lerden sonra gelen relative clause, to + V1 ile kısaltılır. Bu kısaltmada cümleciğin zamanı görünmez, zaman cümledeki zaman zarfından bulunur. Eren bu yapıyı “çok önemli, çıkar” diye vurguluyor ve Türk öğrencinin en çok zamanı kaçırarak hata yaptığını söylüyor.
“Yesterday I was the last person to leave the office.” cümlesinde “to leave” kısmı hiçbir zaman göstermez. Zamanı “yesterday” verir, uzun biçimi “the last person who left the office” olur. “He is usually the first student to arrive.” cümlesinde ise usually geniş zamanı gösterir. Cümlecik edilgense to be + V3 kullanılır. “It was the only building to be designed by a woman architect in the city.” cümlesinde bina tasarlayan değil, tasarlanan şeydir.
Aynı to’lu kısaltma something, anything, nothing gibi sözcüklerden ve birçok isimden sonra zorunluluk ya da imkân anlamı taşır. “Would you like something to read?” (Okuyacak bir şey ister misin?), “There was nothing to eat.” (Yiyecek hiçbir şey yoktu.) ve “I have a lot of work to do.” (Yapacak çok işim var.) cümleleri bu yapıdadır. Bu to, YDT gerund ve infinitive konusundaki to infinitive’in aynısıdır, bu yüzden bazı kaynaklar bu kısaltmayı orada anlatır. Örneğin şıklarda “the first woman to win” ile “the first woman won” birlikte duruyorsa, the first’ten sonra to’lu biçim doğrudur.
YDT tarzı relative clauses testi
Aşağıdaki dört soru, relative clauses konusunun YDT’de en sık tuzak kurulan dört noktasını ölçer. Sorular bizim yazdığımız YDT tarzı sorulardır, çıkmış ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi) soruları değildir. Her sorunun çözümü hemen altındadır.
- “The professor ---- the students admired most retired last year.”
- A) whom
- B) whose
- C) which
- D) where
- E) what
Doğru cevap A’dır. Boşluktan sonra “the students admired” gelir, yani cümleciğin öznesi öğrencilerdir ve profesör nesnedir. Kişi nesne konumunda olduğu için whom gelir. Whose şıkkı, ardından gelen isme sahiplik bildirdiği için burada anlam kurmaz.
- “The old bridge, ---- walls were damaged in the flood, will be rebuilt next year.”
- A) which
- B) that
- C) whose
- D) where
- E) who
Doğru cevap C’dir. Duvarlar köprüye aittir, yani sahiplik vardır. Köprü cansızdır, ama whose cansız varlığı da niteler. “That” şıkkı virgülden sonra geldiği için zaten elenir.
- “The new vaccine, ---- was developed in just two years, has already saved many lives.”
- A) that
- B) which
- C) whose
- D) what
- E) where
Doğru cevap B’dir. Cümlecik virgüllerle ayrılmış, yani non-defining’dir ve cansız bir ismi niteler. “That” şıkkı virgülsüz cümlede doğru olurdu, bu yüzden virgüle bakmayan öğrencinin en sık seçtiği yanlıştır.
- “She was the first student in our school ---- the national science award.”
- A) won
- B) winning
- C) to win
- D) who win
- E) to be won
Doğru cevap C’dir. The first’ten sonra gelen relative clause to + V1 ile kısaltılır. Öğrenci ödülü kazanan kişidir, bu yüzden edilgen “to be won” şıkkı anlam kurmaz. “Who win” şıkkında ise fiil özneyle ve zamanla uyuşmaz.
YDT relative clauses nasıl çalışılır?
YDT relative clauses önce relative sözcükleri ve virgül farkıyla, sonra edatlı yapılar ve kısaltmalarla, en son YDT tarzı sorularla ve okuma içinde çalışılır. Eren’in beş aylık programında relative clauses üçüncü ayın konusudur ve conjunctions ile noun clauses’la birlikte geçilir. Son 30 gün programında ise gramer tekrarının son konusudur ve iki günde tekrar edilir.
Kanalımızda relative clauses için yedi bölümlük bir konu anlatımı serisi var. Yazının başındaki video serinin ilk bölümüdür, kısaltmalar ise son bölümde anlatılır. Konunun dört sayfalık özeti gramer özetleri klasöründeki relative clauses PDF’idir. Eren bu konunun yalnız gramer sorusu için değil, okunan metinde bu yapıları görüp anlamak için de çalışılmasını öneriyor. Soru çözmek isteyen öğrenci için DS İngilizce’nin YDT çalışma portalı gramer ünitelerini video dersler ve YDT tarzı alıştırmalarla birlikte sunar. Örneğin her gün çözdüğü paragrafta relative clause’ların altını çizen bir öğrenci, kısaltılmış yapıları zamanla kalıp sanmadan tanımaya başlar.
Relative clause ile noun clause farkı nedir?
Relative clause bir ismi niteler ve o ismin hemen ardından gelir, noun clause ise cümlede kendisi bir isim gibi özne ya da nesne olur. “I know the man who lives next door.” cümlesinde “who lives next door” kısmı “the man” ismini niteler. “I know who lives next door.” cümlesinde ise “who lives next door” kısmı know fiilinin nesnesidir ve önünde nitelediği bir isim yoktur. That ile kurulan iki yapıyı ayırmanın yolu, that’ten sonraki cümlede bir öğenin eksik olup olmadığına bakmaktır ve bu test YDT noun clause konusunda örnek çiftleriyle verilir.
Where ile which farkı nedir?
Where kelimesi “in which” ya da “at which” anlamına gelir ve cümlecikteki fiil bir nesne almıyorsa kullanılır. Fiil bir nesne istiyorsa which gelir. “This is the city where we met.” cümlesinde meet fiili burada nesne almaz, bu yüzden where gelir. “This is the city which we visited last year.” cümlesinde ise visit fiili bir nesne ister ve o nesne şehirdir, bu yüzden which gelir.
Relative clause YDT’de nerede karşıma çıkar?
Relative clauses YDT’de gramer sorularında, cloze testte, cümle tamamlama ve çeviri sorularında ve okuma parçalarında karşınıza çıkar. Gramer ve cloze test sorularında doğru relative sözcüğünü ya da kısaltılmış biçimi seçmeniz istenir. Çeviri ve okuma sorularında ise uzun bir cümlede hangi cümleciğin hangi ismi nitelediğini bulmanız gerekir. Örneğin uzun bir çeviri sorusunda virgüllü cümlecik ek bilgi, virgülsüz cümlecik ise ayırt edici bilgi olarak çevrilir.
YDT relative clauses PDF var mı?
YDT relative clauses konusunun özeti, DS İngilizce’nin dokuz gramer özetinden biri olarak ücretsiz PDF hâlinde var. Özetlerin klasörü, kelime listeleri ve çalışma programlarıyla birlikte ücretsiz YDT kaynakları sayfasında durur. Örneğin kısaltmaları tekrar etmek isteyen bir öğrenci, kısaltma tablosunu kendi uzun ve kısa cümleleriyle deftere geçirebilir.